Nadużycia finansowe Biuletyn Informacji Publicznej Instytucja Kultury Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego

Rękopisy

Zbiór rękopisów Książnicy Pomorskiej składa się z ok. 3 200 jednostek. Obejmuje rękopisy starego zasobu, przejęte w 1945 r. po byłej Stadtbücherei oraz nabytki powojenne.

Vulgata  Najstarsze rękopisy będące w zasobach biblioteki  pochodzą m.in. ze zbiorów dawnych bibliotek kościelnych i szkolnych oraz szczecińskich towarzystw i instytucji. Do niezwykle cennych należą kodeksy późnośredniowieczne, w tym również pergaminowe, dokumenty z kancelarii książąt pomorskich, imienny rejestr studentów szczecińskiego Pedagogium Książęcego prowadzony od XVII do XIX w. oraz Pomorskie Archiwum Biograficzne, gromadzone od 1918 r. i zawierające fotografie i informacje o znaczących postaciach miasta i regionu. Są to archiwa: Johanna Georga Karla Langego (1770-1835); Hansa Kuglera (1808-1858); Carla Ludwiga Schleicha (1859-1922); Carla Augusta Dohrna (1806-1892), Heinricha Dohrna (1838-1913); Hansa Hoffmanna (1848-1909) oraz wielu innych.

List SWitkacego   Cymelium współczesne stanowi zespół listów Stanisława I. Witkiewicza (Witkacego) do żony z lat 1923-1939, archiwum Jadwigi Witkiewiczowej oraz bogate archiwum artysty rzeźbiarza Xawerego Dunikowskiego.

Wśród nabytków powojennych najliczniejsze są regionalia – archiwa twórcze pisarzy szczecińskich: Henryka Banasiewicza, Marii Bonieckiej, Zbigniewa Beliny Brzozowskiego, Józefa Bursewicza, Eugeniusza Andrzeja Daszkowskiego, Jadwigi Dąbrowskiej-Lewińskiej, Ryszarda Dżamana, Franciszka Gila, Ryszarda Grabowskiego, Tadeusza Zwilniana Grabowskiego, Jerzego Jasińskiego Ireneusza Gwidona Kamińskiego, Zbigniewa Kosiorowskiego, Mariana Kowalskiego, Joanny Kulmowej, Ryszarda Liskowackiego, Waleriana Lachnitta, Adolfa Momota, Katarzyny Suchodolskiej, Stanisława Telegi, oraz piszącego w jidisz znakomitego poety żydowskiego Eliasza Rajzmana. Ponadto są tu archiwa znaczących malarzy szczecińskich: Stanisławy Klimkowskiej-Bieńkowskiej, Eugeniusza Macijewicza, Łukasza Niewisiewicza, Guido Recka. Początków szczecińskiego życia literackiego dotyczą częściowo archiwa Marii Kureckiej, Witolda Wirpszy oraz pierwszego prezydenta miasta – prof. Piotra Zaremby, Leonarda Borkowicza (pierwszego wojewody szczecińskiego) Jerzego Kuczyńskiego (byłego wojewody szczecińskiego) i prof. Leona Babińskiego, rektora Akademii Handlowej w Szczecinie.

List Kościuszki  Bogata i bardzo ciekawa jest kolekcja listów, są w niej m. in.: pismo z kancelarii Zygmunta III Wazy z 1604 r., list królewicza Jakuba Sobieskiego, listy Stanisława Augusta Poniatowskiego, Ignacego Krasickiego, Tadeusza Kościuszki, Józefa Ignacego Kraszewskiego, Marii Konopnickiej, Marii Rodziewiczówny, Marii Dąbrowskiej, Teodora Parnickiego, Jerzego Giedroycia, Edwarda Stachury, Ryszarda Krynickiego oraz listy z oflagów i z zesłania na Syberię.

Duże zespoły rękopisów pochodzą ze spuścizn Edmunda Męclewskiego, prof. Kazimierza Studentowicza, Zbigniewa Flisowskiego, Stanisława Strumpha-Wojtkiewicza. Cennym nabytkiem są autografy dwóch powieści Teodora Parnickiego, a także osobiste pamiątki, fotografie i dokumenty Andrzeja Kuśniewicza i rękopisy Marty Tomaszewskiej. Pozyskano cząstkowe archiwa polskich działaczy i twórców emigracyjnych, np. Anny Frajlich-Zając, Marii Tutkowskiej (bibliotekarki i publicystki z Kanady) oraz Marii Tatarczuch, polskiej rzeźbiarki ze Szwecji. W ostatnich latach pozyskano część archiwum szczecińskiego Wydawnictwa „Glob”, Torę z XIX w. (zwój pergaminowy liczący 38 m), rękopis z Tajlandii z XIX w. na paskach z liści palmowych, a całkiem niedawno przybyła do zbiorów część archiwum szczecińskiej rozgłośni Polskiego Radia. Cenną darowizną jest archiwum prof. Edwarda Balcerzana i jego żony Bogusławy Latawiec. W Czytelni Rękopisów udostępnia się pamiętniki – plon konkursu pamiętnikarskiego „Dzieje Szczecińskich Rodzin w XX wieku” przeprowadzanego corocznie (od 1969 r.) przez Szczecińskie Towarzystwo Kultury. Prace te są cennym źródłem wiedzy dla czytelników zainteresowanych historią regionu, łącznie ok. 700 jednostek. Ciekawą grupą rękopisów są także tzw. sekretne archiwa rodzinne (listy, dokumenty, fotografie rodzin związanych z Pomorzem Zachodnim), m. in. Czetwertyńskich, Kaszyńskich z Grodna, Kratterów i Sawczyńskich ze Lwowa, Gilnreinerów i Leżeńskich z Galicji – towarzyszą im unikatowe dokumenty, listy i fotografie w pięknie zdobionych albumach. Są również w zbiorach liczne archiwalia i eksponaty związane z przesiedlaniem z byłych polskich kresów wschodnich. Dokumentują one tułacze losy mieszkańców Pomorza Zachodniego. Unikatowe są fotografie i wspomnienia polonii mandżurskiej przekazane Bibliotece przez Klub Harbińczyków działający aktywnie w Szczecinie.

W zbiorach znajdują się ponadto spuścizny pisarzy z grupy literackiej „Kwadryga”, m.in. Stefana Flukowskiego, Konstantego, Ildefonsa Gałczyńskiego, Stanisława Marii Salińskiego, Władysława Sebyły, Stanisława Ryszarda Dobrowolskiego, Elżbiety Szemplińskiej-Sobolewskiej, Niny Rydzewskiej.

Informacje o zbiorach:
tel.: 91-48-19-175
e-mail: rekopisy@ksiaznica.szczecin.pl